48 terim

Çelik yapı sözlüğü

Teklif ve proje görüşmelerinde geçen teknik terimleri sade bir dille açıkladık. Bir terim hakkında sorunuz olursa bize yazın.

A

Ağır çelik: Sıcak haddelenmiş profiller ve kaynaklı yapma elemanlarla kurulan çelik taşıyıcı sistemin yaygın adıdır. Fabrika, depo ve büyük açıklıklı yapılarda kullanılır.
Aks: Kolon ya da çerçevelerin dizildiği hayali hattır. İki aks arasındaki mesafe aks aralığı olarak adlandırılır.
Alın levhası: Kirişin ucuna kaynatılan ve kirişi kolona ya da başka bir kirişe bulonla bağlamaya yarayan çelik levhadır.
Ankraj: Çelik kolonu betonarme temele bağlayan, temele gömülü ya da sonradan yerleştirilen bulonlu bağlantıdır.
Asma kat: Yüksek bir hacmin içine, zemin ile çatı arasına kurulan ara kattır.
Aşık: Çatı makasları ya da çerçeveleri üzerine oturan ve çatı kaplamasını taşıyan ikincil kiriştir.

Baklavalı sac: Yüzeyi kabartmalı, kaymaz çelik sacdır. Platform ve basamaklarda kullanılır.
Bulon: Çelik elemanları birbirine bağlayan yüksek dayanımlı cıvatadır. Somun ve pulla birlikte kullanılır.

C profil: Kenarları içe kıvrımlı, C biçimli hafif çelik profildir. Duvar dikmesi, döşeme kirişi ve makas elemanı olarak kullanılır.

Çapraz: Yapının yatay yüklere karşı rijitliğini sağlayan, çerçeveler arasına ya da çatı düzlemine yerleştirilen eğik elemandır.
Çelik konstrüksiyon: Taşıyıcı sistemi çelik kolon, kiriş ve makaslardan oluşan yapım yöntemidir.

Demonte konteyner: Parçalarına ayrılmış ve paketlenmiş olarak sevk edilen, sahada birleştirilen konteynerdir.
Dikme: Hafif çelik duvar panelinde düşey yükü taşıyan C profildir. Makaslarda ise düşey ara elemandır.
Dubleks sistem: Galvaniz kaplamanın üzerine boya uygulanarak elde edilen iki katmanlı korozyon korumasıdır.

Galvaniz: Çeliğin korozyona karşı çinko ile kaplanmasıdır. Sıcak daldırma yönteminde parça erimiş çinkoya daldırılır.
Guse: Kolon ile kiriş birleşiminde kesiti büyüterek birleşimi güçlendiren üçgen biçimli takviyedir.

Hafif çelik: İnce galvanizli sacdan soğuk şekillendirme ile üretilen profillerle kurulan taşıyıcı sistemdir. Az katlı yapılarda kullanılır.

Isı köprüsü: Yapı kabuğunda ısının çevresine göre daha kolay geçtiği noktadır. Hafif çelikte profiller ısı köprüsü oluşturur, dıştan sürekli yalıtımla kesilir.
Izgara döşeme: Lamaların ızgara biçiminde birleştirilmesiyle üretilen, ışık ve hava geçiren çelik döşemedir.

İmalat resmi: Her çelik parçanın ölçülerini, deliklerini ve kaynaklarını gösteren atölye çizimidir.

Kafes makas: Üst ve alt başlık ile aralarındaki dikme ve diyagonallerden oluşan, üçgenlere bölünmüş çatı taşıyıcısıdır.
Kar yükü: Çatıda biriken karın yapıya uyguladığı yüktür. Yapının bulunduğu yere, rakıma ve çatı biçimine göre hesaplanır.
Kompozit döşeme: Trapez sac üzerine dökülen betonun çelik kirişlerle birlikte çalıştığı döşeme sistemidir.
Konteyner: Çelik şase üzerine kurulan, tek parça taşınabilen hazır yaşam ya da çalışma birimidir.
Kumlama: Çelik yüzeyin basınçlı aşındırıcı ile pas ve tufaldan arındırılmasıdır. Boyanın tutunmasını sağlar.

Mahya: Çatının iki eğimli yüzeyinin birleştiği en üst çizgidir.
Makas: Çatı yükünü mesnetlere aktaran ana taşıyıcıdır. Kafes ya da dolu gövdeli olabilir.
Mesnet: Bir taşıyıcı elemanın yükünü aktardığı dayanak noktasıdır.
Monoblok konteyner: Fabrikada tamamen birleştirilmiş, tek parça sevk edilen konteynerdir.
Montaj: Atölyede üretilen parçaların sahada birleştirilerek yapının kurulmasıdır.

OSB: Yönlendirilmiş yonga levhadır. Hafif çelik duvar ve döşemelerde yapısal kaplama olarak kullanılır. (Organize Sanayi Bölgesi kısaltmasıyla karıştırılmamalıdır.)

Ön montaj: Parçaların sevkiyattan önce atölyede denenerek birleştirilmesidir. Ölçü hatalarını sahaya gitmeden yakalar.

Petek kiriş: Gövdesi zikzak kesilip kaydırılarak yeniden kaynaklanan, altıgen boşluklu ve yüksekliği artırılmış kiriştir.
Portal çerçeve: İki kolon ve bunları bağlayan eğimli kirişlerden oluşan, rijit birleşimli çelik çerçevedir.
Prefabrik: Elemanların fabrikada üretilip sahada birleştirildiği yapım yöntemidir.

Radye temel: Yapının bütün tabanına yayılan, plak biçimli betonarme temeldir.
Roll-form: Rulo sacın sıralı makaralardan geçirilerek sürekli biçimde istenen kesite büküldüğü üretim yöntemidir.
Rulo sac: Bobin hâlinde sarılmış çelik sacdır. Roll-form hatlarının hammaddesidir.

Sandviç panel: İki metal yüzey arasında yalıtım çekirdeği bulunan çatı ve cephe kaplama panelidir.
Soğuk şekillendirme: Çelik sacın ısıtılmadan bükülerek profile dönüştürülmesidir.
Statik proje: Yapının taşıyıcı sisteminin hesaplarını ve çizimlerini içeren mühendislik projesidir.
Sundurma: Bir ya da birkaç yanı açık, çatı örtülü çelik yapıdır.
Sünek davranış: Malzemenin kırılmadan önce büyük şekil değiştirme yapabilmesidir. Deprem enerjisinin sönümlenmesini sağlar.

Taş yünü: Bazalt gibi kayaçların eritilmesiyle üretilen, yanmaz mineral yün yalıtım malzemesidir.
Trapez sac: Trapez biçimli oluklar verilmiş, çatı ve cephe kaplamasında kullanılan profilli sacdır.

U profil: Düz kenarlı, U biçimli hafif çelik profildir. Duvar panellerinde alt ve üst ray olarak kullanılır.

Yapma kiriş: Çelik levhaların kaynakla birleştirilmesiyle, ihtiyaca göre tasarlanan kesitte üretilen kiriştir.

Zemin etüdü: Yapının oturacağı zeminin taşıma gücünü ve deprem davranışını belirleyen inceleme ve rapordur.

Projenizi konuşalım

Anlamadığınız kalemi bize sorun. Teklifi satır satır birlikte okuyalım.